home    genealogie van rootselaar

Geschiedenis van het geslacht van Rootselaar

Herkomst    Naam    Foto    Verklaring naam    Bewoners    Archieven

    De familie van Rootselaar is afkomstig uit de buurtschap Esveld nabij het (kerspel)dorp Barneveld. De oude hofstede "Rootselaar" moet worden gezocht ten zuidoosten van Barneveld, aan de weg naar het tot de gemeente Ede behorende dorp Lunteren. Er bestaat ook nu (1990) nog een straatnaam "Rootselaar"* in Barneveld, terwijl men vroeger, voor de aanleg van de wijk Barneveld-Zuid, de "Rootselaarseweg"* kende.

    *Deze straatnaam werd vastgesteld bij besluit van burgemeester en wethouders van 22 juli 1974, met als omschrijving "'lopende en gelegen ten noorden van Molencate"". Tegenwoordig luidt de omschrijving: "liggende ten zuiden van de Van Schothorststraat". De boerderij "Rootselaar" diende als inspiratiebron bij de naamgeving van dit woonerf. 

    **De eerste straatnamenverordening van de gemeente Barneveld dateert van 18 augustus 1930, nr. 8721. In die verordening worden alleen straatnamen vastgesteld voor de dorpskernen Barneveld en Voorthuizen. Hierin wordt ook de Rootselaarsweg voor het eerst officieel vermeld: "loopende vanaf de Lunterscheweg tot den Woudscheweg". In die verordening van 1939 is de omschrijving met één woordje uitgebreid: "loopende rechts vanaf de Lunterscheweg tot aan de Woudscheweg". Burgemeester en wethouders besloten op 23 juni 1975 om deze straatnaam in te trekken. De reden lag voor de hand want de weg was verdwenen ten gevolge van de aanleg van Barneveld-Zuid.
    De naam "Rootselaarseweg" was veel ouder dan de verordening uit 1930 suggereert; al in 1758 is er sprake van de wegnaam. In het Rechterlijk Archief van Veluwe, aanwezig in het Rijksarchief te Arnhem, komen de akten van aan- en verkoop van onroerend goed in onze gemeente voor. Hierop cedeert Jacob Berghuijs aan Arent van Wolfswinkel een kamp bouwland, genaamd "het Engetje", gelegen op "de Coot" te Barneveld, "äan de Rootselaarscheweg".
Het zal u duidelijk zijn dat deze weg genoemd is naar de boerderij "Rootselaar"" of "Rootseler" die in deze omgeving stond. Een oude "wandelkaart" in een VVV-gids uit de jaren twintig/dertig, laat zien dat er drie boerderijen bestonden met deze naam. "Rootselaar" stond aan de latere Rootselaarseweg,

De Rootselaarseweg in Barneveld. De foto werd gemaakt vanaf een punt dat thans deel uit maakt van "Rootselaar".

"Oud Rooselaar", ongeveer ter hoogte van de Reehorst in de woonwijk Zuid-III en "Nieuw Rootselaar", nabij de Goede Herderkerk/Jan Seppenplein.
    Op 25 mei 1697 voltooide landmeter Gerrit Passavant zijn  "Gaerte van des Landschaps Rootselaertient onder de Batenborgse pantschap", die door J. van Heuvel in 1709 werd gekopieerd. Hieruit mag worden afgeleid dat de naam veel ouder moet zijn en dat "Rootseler" vroeger eigendom moet zijn geweest van een vrij hoog geplaatst persoon. Uit archiefstukken blijkt dat in de zestiende eeuw Jan Evertsz van Domzeler (Domselaar of Dompselaar) bewoner van de "Rootselaar" was. Hij was raapzaad schuldig aan de kerk van Barneveld.
    De uitgang ''-laar'' 'of ''ler'' (=open, ontgonnen plek in het bos, waar dan vaak een al dan niet versterkt huis werd gebouwd), komen we meer tegen in het westelijk gedeelte van onze gemeente.
Denkt u maar aan ''De Schaffelaar (niet het kasteel maar de boerderij in De Glind), de Horselaar, Burgelaar, Butselaar, Dronkelaar, Korlaar, Ramselaar, Krumselaar, Bakelaar, Bekelaar, Vinkelaar, Wikselaar en Zeggelaar. Omtrent het voorvoegsel ''root'' valt weinig zinnigs te zeggen. In het Middelnederlands Handwoordenboek van Verdam komt ''root'' voor als de kleur rood en het woord ''rootse'' dat een vis, of meer specifiek, een bliek was. Van Dale's Groot Woordenboek geeft bovendien ''een plas bestemd om vlas te roten'' als verklaring bij het woord ''root''. 
Wellicht is dat de oplossing.
    

Uit de zogenaamde "cedullen van de ambtslasten" kan een bewonersstaatje over de periode 1705-1807 worden samengesteld. In een daarop vervaardigd klappersysteem heeft de boerderij "Rootselaar" nummer 76 gekregen.

Achtereenvolgens werd de boerderij toen bewoond door:

De bewoners genummerd 4 t/m 8 vormen een ononderbroken reeks:
vader-zoon-zoon-weduwe-zoon. De eerste daarvan, Otto Harmsen, woonde in de periode 1705-1710 op nr. 94
deze Otto huurde, pachtte in  

Blijkens een verkoopakte uit 1763 (RA Veluwe), stond er toen nog een "toebaksschuur met hoff".

Rechterlijk Archief van Veluwe, Esveld, 1777-1811, boek 840: 3 december 1782
Cornelis Sonnevelt, als gemachtigde van Frank Willemsen, Evert Elissen en Evertje Willems, echtgenoten, Grietje Willems, weduwe van Rik Willemsen, Gerrit Willemsen en Willem Willemsen, samen kinderen en erfgenamen van wijlen Willem Franken en Hilletje Willems., in leven echtgenoten, verkopen aan Hendrik Riksen en Hilletje (waarschijnlijk Nelletjen) Aarts, het erf en goed "Rootseler" in het ambt en kerspel Barneveld, buurschap Esveld, met de daartoe behorende gebouwen, landerijen, boom- en houtgewassen, voor fl 1140,--:

3 december 1782
Hendrik Riksen en Nelletjen Aarts, echtgenoten, bekennen schuldig te zijn aan Cornelis Noij en zijn erven de som van fl 800,--. Nemen een hypotheek op het aan hun in eigendom toebehorende erf en goed "Rootseler", in het ambt en kerspel Barneveld, buurschap Esveld, door comparanten zelf bewoond en gebruikt, met de daartoe behorende gebouwen, landerijen, boom- en houtgewassen.

Met dank aan Hannie van Rootseler-Rutten en Gerjan Crebolder van de gemeente Barneveld

Laatst bijgewerkt op 06-07-2001
naar boven